คำศัพท์เกี่ยวกับการศึกษาระดับมหาวิทยาลัยมีหลายคำที่คนไทยคุ้นเคย แต่บางคำมีความหมายต่างจากที่เราใช้กันในชีวิตประจำวัน เช่น College, University, Faculty, Major, Semester, Freshman บทความนี้จึงรวบรวมคำศัพท์สำคัญพร้อมอธิบายให้เข้าใจง่าย และปรับข้อมูลให้สอดคล้องกับการใช้ภาษาอังกฤษในปัจจุบัน
College กับ University ไม่ได้มีความหมายเหมือนกันทุกกรณี แม้คนอเมริกันจะพูดว่า go to college เพื่อหมายถึง “เรียนต่อระดับอุดมศึกษา” แต่ในเชิงสถาบัน College และ University ยังมีความแตกต่างกัน นอกจากนี้ Quarter ไม่ได้หมายถึงระบบ 3 ภาคเรียน และคำว่า Freshy ไม่ใช่คำมาตรฐานที่ใช้เรียกนักศึกษาปี 1 ในภาษาอังกฤษแบบอเมริกัน
พื้นฐานระดับการศึกษาของไทย
| ระดับการศึกษาไทย | ชั้นเรียน | เทียบตามลำดับปี | คำภาษาอังกฤษ |
|---|---|---|---|
| ประถมศึกษา | ป.1–ป.6 | Grade 1–6 | Primary Education / Elementary Education |
| มัธยมศึกษาตอนต้น | ม.1–ม.3 | Grade 7–9 | Lower Secondary Education |
| มัธยมศึกษาตอนปลาย | ม.4–ม.6 | Grade 10–12 | Upper Secondary Education |
| อุดมศึกษา | หลังมัธยมศึกษาตอนปลาย | Postsecondary | Higher Education |
Higher Education และ Postsecondary Education ต่างกันอย่างไร?
College vs University ต่างกันอย่างไร?
ในสหรัฐอเมริกา ทั้ง College และ University สามารถเป็นสถาบันที่มอบปริญญาได้ แต่โดยทั่วไป College มักมีขนาดเล็กกว่า และเน้นระดับปริญญาตรี ขณะที่ University มักมีทั้งระดับปริญญาตรีและบัณฑิตศึกษา รวมถึงงานวิจัยและหลายคณะ/สำนัก
University, College, School, Faculty และ Department
| คำศัพท์ | คำอ่านโดยประมาณ | ความหมาย / วิธีใช้ |
|---|---|---|
| University | ยูนิเวอร์ซิตี | มหาวิทยาลัย |
| College | คอลเลจ | วิทยาลัย / สถาบันอุดมศึกษา / หน่วยงานภายในมหาวิทยาลัยบางแห่ง |
| School | สกูล | โรงเรียน หรือหน่วยงานระดับคณะ/สำนักในมหาวิทยาลัย เช่น School of Business |
| Faculty | แฟคัลที | ในภาษาอังกฤษแบบอเมริกันมักหมายถึงคณาจารย์หรือบุคลากรสายวิชาการ; ในหลายประเทศ Faculty อาจหมายถึง “คณะ” |
| Department | ดีพาร์ตเมนต์ | ภาควิชา เช่น Department of English |
ระดับปริญญาที่ควรรู้
| ระดับ | คำศัพท์ภาษาอังกฤษ | คำอธิบาย |
|---|---|---|
| อนุปริญญา | Associate Degree | ในสหรัฐฯ โดยทั่วไปประมาณ 2 ปี และพบมากใน Community College |
| ปริญญาตรี | Bachelor's Degree | ระดับ Undergraduate โดยทั่วไปในสหรัฐฯ มักประมาณ 4 ปี แต่อาจแตกต่างตามหลักสูตรและประเทศ |
| ปริญญาโท | Master's Degree | ระดับ Graduate หลังปริญญาตรี |
| ปริญญาเอก | Doctoral Degree / Doctorate | ระดับบัณฑิตศึกษาขั้นสูง เช่น PhD |
Undergraduate กับ Graduate ต่างกันอย่างไร?
Semester, Trimester และ Quarter
บทความเดิมควรแก้ส่วนนี้ เพราะจำนวนภาคการศึกษาไม่ได้แบ่งง่าย ๆ ว่า “2 เทอม = Semester, 3 เทอม = Quarter หรือ Trimester”
| ระบบ | ลักษณะทั่วไป | ข้อสังเกต |
|---|---|---|
| Semester | แบ่งปีการศึกษาเป็นภาคเรียนหลักที่ค่อนข้างยาว โดยทั่วไป Fall และ Spring เป็น 2 ภาคหลัก | มหาวิทยาลัยอาจมี Summer Term เพิ่มเติม |
| Trimester | แบ่งปีเป็น 3 ภาคที่มีความยาวใกล้เคียงกัน | แต่รายละเอียดต่างกันตามมหาวิทยาลัย |
| Quarter | แบ่งปีเป็นช่วงสั้นกว่า Semester; ในสหรัฐฯ มักพบ Fall, Winter, Spring และอาจมี Summer Quarter | ปีการศึกษาหลักมักใช้ 3 quarters และ Summer อาจเป็นภาคเสริม |
| Term | คำกลาง ๆ หมายถึงช่วงการเรียนหนึ่งช่วง | ใช้ได้กับ Semester, Quarter หรือรูปแบบอื่น |
เรียกนักศึกษาปี 1–4 อย่างไร?
| ชั้นปี | คำที่ใช้ในสหรัฐฯ | คำแนะนำในการใช้ |
|---|---|---|
| ปี 1 | First-year student / Freshman | First-year student เป็นคำกลางและใช้แพร่หลายมากขึ้น; freshman ยังใช้กันทั่วไปในหลายแห่ง |
| ปี 2 | Sophomore | นักศึกษาชั้นปีที่ 2 |
| ปี 3 | Junior | นักศึกษาชั้นปีที่ 3 |
| ปี 4 | Senior | นักศึกษาชั้นปีที่ 4 หรือปีสุดท้ายตามระบบ 4 ปี |
| มากกว่าปี 4 | Fifth-year student / fifth-year senior | คำว่า super senior มีใช้แบบไม่เป็นทางการและออกแนวขำ ๆ ไม่เหมาะกับเอกสารทางการ |
คำศัพท์มหาวิทยาลัยที่ควรรู้เพิ่มเติม
| คำศัพท์ | ความหมาย | ตัวอย่างสั้น ๆ |
|---|---|---|
| Major | วิชาเอก / สาขาหลัก | My major is Computer Science. |
| Minor | วิชาโท / สาขารอง | She has a minor in Marketing. |
| Course | รายวิชา / หลักสูตร แล้วแต่บริบท | I'm taking five courses this semester. |
| Credit / Credit Hour | หน่วยกิต | This course is worth three credits. |
| GPA | เกรดเฉลี่ย | My GPA is 3.5. |
| Transcript | ใบแสดงผลการศึกษา | Please submit your transcript. |
| Tuition / Tuition Fee | ค่าเล่าเรียน | The tuition is due next month. |
| Scholarship | ทุนการศึกษา | She received a scholarship. |
| Campus | บริเวณมหาวิทยาลัย / วิทยาเขต | The library is on campus. |
| Dormitory / Dorm | หอพักนักศึกษา | He lives in a dorm. |
| Residence Hall | หอพักนักศึกษา คำที่มหาวิทยาลัยหลายแห่งนิยมใช้ | The residence hall is near the library. |
| Dean | คณบดี / ผู้บริหารหน่วยวิชาการระดับสูง | The dean welcomed the new students. |
| Professor | ศาสตราจารย์ หรืออาจารย์มหาวิทยาลัยในภาษาพูดอเมริกันบางบริบท | Ask your professor. |
| Lecturer | อาจารย์ผู้บรรยาย / ตำแหน่งทางวิชาการประเภทหนึ่ง ขึ้นกับระบบมหาวิทยาลัย | She is a lecturer in economics. |
| Academic Advisor | อาจารย์ที่ปรึกษาด้านการเรียน | Talk to your academic advisor. |
| Registrar | สำนัก/เจ้าหน้าที่ทะเบียน | Contact the registrar's office. |
| Enrollment | การลงทะเบียน / การมีสถานะเป็นนักศึกษา | Enrollment opens next week. |
| Elective | วิชาเลือก | I need one more elective. |
| Prerequisite | วิชาบังคับก่อน | Math 101 is a prerequisite. |
| Internship | การฝึกงาน | I'm doing an internship this summer. |
| Thesis | วิทยานิพนธ์ | She is writing her master's thesis. |
| Dissertation | ดุษฎีนิพนธ์ / งานวิจัยระดับปริญญาเอกในหลายระบบ | He defended his dissertation. |
| Commencement | พิธีสำเร็จการศึกษา / พิธีรับปริญญาในบางมหาวิทยาลัย | The commencement ceremony is in May. |
| Alumnus / Alumna / Alumni | ศิษย์เก่า | She is an alumna of the university. |
ตัวอย่างประโยคที่ใช้จริง
คำถามที่พบบ่อย
College กับ University เหมือนกันหรือไม่?
ไม่เหมือนกันทุกกรณี ในสหรัฐฯ ทั้งสองคำใช้กับสถาบันอุดมศึกษาได้ แต่ University มักมีขอบเขตกว้างกว่าและมีระดับ Graduate ด้วย ขณะที่คำว่า “go to college” สามารถใช้ในความหมายกว้างว่าเรียนต่อระดับอุดมศึกษาได้
นักศึกษาปี 1 ควรใช้ Freshy หรือ Freshman?
ถ้าพูดภาษาอังกฤษทั่วไปควรใช้ first-year student หรือ freshman คำว่า Freshy เป็นคำที่นิยมในบางประเทศรวมถึงไทย แต่ไม่ใช่คำมาตรฐานหลักในสหรัฐฯ
Quarter หมายถึง 3 เทอมหรือไม่?
ไม่ใช่โดยตรง Quarter หมายถึงระบบภาคการศึกษาที่สั้นกว่า Semester โดยหลายมหาวิทยาลัยในสหรัฐฯ มี Fall, Winter, Spring และอาจมี Summer Quarter เพิ่มเติม
เนื้อหาอัปเดต ณ วันที่ 12 กันยายน 2569